# Pszczoły w stanie spoczynku: Co dzieje się w ulu zimą? - Link: https://phbarc.pl/2024/11/04/pszczoly-w-stanie-spoczynku-co-dzieje-sie-w-ulu-zima/ - Published: 2024-11-04T09:15:21+01:00 - Author: Zespół BARĆ Dla wielu początkujących pszczelarzy zastanawiające jest, co dzieje się w ulu, gdy temperatury spadają, a zimowa cisza ogarnia pasiekę. Choć wydaje się, że pszczoły„ śpią” lub są całkowicie nieaktywne, ich życie zimą wcale nie zamiera. W rzeczywistości zachodzą w ulu fascynujące procesy, które mają na celu jedno – przetrwać do wiosny. #### **Kłąb zimowy – pszczela strategia na przetrwanie mrozu** W momencie, gdy temperatury na zewnątrz spadają poniżej około 10°C, pszczoły zaczynają formować tzw. kłąb zimowy. To niezwykle pomysłowy mechanizm obronny. Pszczoły gromadzą się blisko siebie w zwartym kulistym skupisku, w środku którego utrzymują temperaturę na poziomie od 20°C do 30°C, w zależności od stanu aktywności. Pszczoły w kłębie zmieniają swoją pozycję – te z zewnętrznej warstwy stopniowo przesuwają się do środka, aby nie zamarznąć, i odwrotnie. Taka „rotacja” pozwala równomiernie rozłożyć temperaturę i chronić pszczoły przed wychłodzeniem. #### **Królowa w centrum kłębu** Królowa jest dla rodziny pszczelej kluczowa, dlatego cała strategia kłębu zimowego koncentruje się na jej ochronie. To właśnie królowa znajduje się w samym sercu kłębu, gdzie temperatura jest najwyższa i najbardziej stabilna. Dzięki temu jest dobrze chroniona przed zimnem i może przetrwać trudne warunki zimowe, by na wiosnę ponownie rozpocząć składanie jaj i odbudowę populacji rodziny. #### **Minimalna aktywność i oszczędzanie energii** Choć pszczoły pozostają w kłębie przez całą zimę, ich aktywność jest minimalna. W kłębie nie wytwarzają nowych pszczół, a ich ruchy ograniczają się do przemieszczeń w celu ochrony przed zimnem i dotarcia do zapasów pokarmu. Celem jest zaoszczędzenie maksymalnej ilości energii, którą będą potrzebować, by przetrwać do cieplejszych dni. W miesiącach zimowych pszczoły starają się zminimalizować wydatkowanie energii, aby nie nadwyrężać zapasów miodu. #### **Żywność na zimę – zapasy miodu, pyłku i podkarmianie** Miód zgromadzony w lecie odgrywa kluczową rolę jako pokarm, który podtrzymuje pszczoły przez zimę. Energia pozyskana z miodu jest niezbędna do utrzymania ciepła w kłębie i przetrwania rodziny aż do wiosny. Pszczoły stopniowo przesuwają się po plastrach w stronę zapasów, pobierając je systematycznie, by nie zamarznąć i nie umrzeć z głodu. Pyłek, zgromadzony w mniejszych ilościach, również jest spożywany, głównie w miarę zbliżania się wiosny, kiedy zwiększa się potrzeba energii z powodu rozpoczynającego się składania jaj przez królową. Czasem, gdy zapasy miodu są niewystarczające, pszczelarze decydują się na **podkarmianie** rodzin pszczelich. Jest to szczególnie ważne, jeśli sezon letni był słaby, a zapasy w ulu mogą nie wystarczyć na przetrwanie zimy. Jesienią do podkarmiania najczęściej stosowany jest [syrop cukrowy](https://phbarc.pl/kategoria-produktu/pokarmy-pszczol/syropy-pokarmy-dla-pszczol/), aby pszczoły zdążyły go przerobić na pokarm zapasowy. W zimniejszych miesiącach, gdy syrop staje się mniej skuteczny, można stosować [ciasto dla pszczół](https://phbarc.pl/kategoria-produktu/pokarmy-pszczol/ciasta-pokarmy-dla-pszczol/), które jest łatwiejsze do pobierania w niskich temperaturach. Jednak podkarmianie powinno być stosowane z rozwagą – najlepiej w miarę potrzeb i w sposób kontrolowany, aby nie zakłócić naturalnych procesów w ulu. #### **Odporność na choroby i znaczenie zdrowego kłębu** Zima to także czas, gdy odporność pszczół jest kluczowa, a rodzina musi być wolna od chorób. Przed zimą pszczelarze podejmują działania, aby zmniejszyć ryzyko chorób, takich jak warroza, która może osłabić pszczoły i obniżyć ich szanse na przetrwanie. Pszczoły w kłębie są bardziej podatne na stres, a każda strata członków rodziny w zimie może mieć poważne konsekwencje dla przetrwania całego ula. #### **Kiedy pszczoły opuszczają ul zimą?** Ciekawym faktem jest to, że pszczoły, mimo iż większość zimy spędzają wewnątrz ula, czasem wychodzą na krótkie „loty oczyszczające”. Gdy temperatury wzrosną do ok. 10°C, pszczoły opuszczają ul, by oczyścić swoje jelita z nagromadzonych odchodów. Loty te są krótkie, ale bardzo ważne dla zdrowia pszczół – pomagają zapobiegać chorobom i infekcjom w ulu. Zima to dla pszczół wyjątkowy czas przetrwania, w którym ich aktywność znacząco spada, ale nie oznacza to całkowitej bezczynności. Dzięki instynktownemu tworzeniu kłębu zimowego, przemieszczaniu się po zapasach miodu i ochronie królowej, pszczoły są w stanie przetrwać nawet najtrudniejsze zimowe miesiące. Ta strategia sprawia, że wiosną rodzina pszczela budzi się z siłą i gotowością do pracy, by rozpocząć nowy sezon pełen zbiorów.